Handicap en chronische ziekte

> De gelijkebehandelingswetgeving
> Aanpassing gevraagd
> Subsidies en proefplaatsing
> Ziekteverleden en medische keuring
> Mythen
> Plichten van de sollicitant
> Oordelen ‘handicap of chronische ziekte’ van het College voor de Rechten van de Mens

De gelijkebehandelingswetgeving
In Nederland gelden regels die zeggen dat gelijke gevallen gelijk behandeld behoren te worden. Helaas gebeurt dat niet altijd. Mensen worden nog steeds uitgesloten of achtergesteld op basis van irrelevante kenmerken. Dit gebeurt onder andere bij de arbeid.

De gelijkebehandelingswetgeving bevat regels die kandidaten o.a. beschermen tegen discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte. Deze regels zijn vastgelegd in de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGBH/CZ). De WGBH/CZ is een zelfstandige wet. Doel van deze wet is om mensen met een handicap of chronische ziekte dezelfde kansen te geven om deel te nemen aan de samenleving.

De begrippen handicap en chronische ziekte worden in de wet niet nader beschreven. Handicaps en chronische ziekte kunnen fysiek, verstandelijk of psychisch van aard zijn. Een handicap is in beginsel onomkeerbaar. Een chronische ziekte is dat soms niet, maar is in ieder geval langdurig van aard.

Naar boven

Aanpassing gevraagd
Om te achterhalen of een beperking de uitoefening van een functie in de weg staat kunt u de sollicitant het best voor een gesprek uitnodigen. U hoort dan wat een beperking inhoudt en wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. Tevens hoort u of er aanpassingen nodig zijn, waardoor deze persoon de functie wel kan uitoefenen.

Het kan zijn dat een sollicitant met een beperking om een aanpassing vraagt. Dergelijke aanpassingen kunnen zijn:

  • aangepaste werkplek
  • aangepast toetsenbord
  • aangepast werkrooster
  • aanpassing op de toegankelijkheid van het gebouw
  • aanpassing op de inrichting van het gebouw

U bent als werkgever verplicht om de benodigde aanpassing te realiseren. Hier bestaan subsidies voor. Alleen als u een goede reden heeft mag u de aanpassing weigeren. Bijvoorbeeld als de aanpassing onevenredig belastend is voor uw organisatie door buitenproportioneel hoge kosten.

De aanpassing die u doet moet doeltreffend zijn. Oftewel geschikt en noodzakelijk zijn om iemand met een beperking als ieder ander de functie te laten uitoefenen. Een aanpassing is geschikt als het:

  • belemmeringen van de persoon met beperking kan wegnemen
  • de zelfstandigheid en volwaardige participatie van de persoon met beperking kan bevorderen

Een aanpassing is noodzakelijk als het niet mogelijk is om met een andere voorziening te bereiken dat de persoon volwaardig aan het arbeidsproces kan deelnemen 

Als werkgever kunt u zich laten adviseren door de arbodienst. De arbodienst kan onderzoeken of een aanpassing daadwerkelijk nodig is en welke aanpassing redelijk is.

Naar boven

Subsidies en proefplaatsing
Bij aanname van een persoon met beperking komt u als werkgever in aanmerking voor verschillende financiële tegemoetkomingen, zoals:

  • loonsubsidie
  • korting op de WAO-/WIA- en WW-premie
  • subsidie voor aanpassingen op de werkplek
  • loondispensatie
  • ziektewet-uitkering door het UWV
  • no-risk polis bij ziekte

Als u een nieuwe werknemer op het oog heeft, maar nog twijfelt over zijn/haar geschiktheid kunt u kiezen voor een proefplaatsing. Met een proefplaatsing kunt u maximaal 3 maanden kijken hoe iemand functioneert zonder dar u loon betaalt. Voorwaarde is wel dat deze werknemer een uitkering bij het UWV krijgt.

Meer informatie kunt u vinden in de folder van het UWV: ‘Ik neem een werknemer met een ziekte of handicap in dienst’.

Naar boven

Ziekteverleden en medische keuring
De Wet op de medische keuringen (Wmk) blijft bij gehandicapten of chronisch zieken onverminderd toepasbaar. Dit betekent dat:

  • aanstellingskeuringen zijn verboden, tenzij er voor de functie specifieke gezondheidseisen gelden
  • u de sollicitant geen vragen stellen over zijn/haar gezondheid en ziekteverleden

Naar boven

Mythen
Nog vaak wordt er vanuit gegaan dat een persoon met een beperking niet geschikt is voor een functie. Gevolg is dat mensen met een beperking vaak ongezien voor een functie worden afgewezen. De functie van een receptionist kan prima worden vervuld door iemand in een rolstoel. En voor de functie van productiemedewerker is het niet altijd vereist dat iemand kan horen.

Er zijn verschillende onwaarheden over gehandicapten en chronisch zieken. Gevolg is dat werkgevers huiverig zijn om mensen met een beperking in dienst te nemen. Voorbeelden van dergelijke onwaarheden zijn:

  • hoger ziekteverzuim bij gehandicapten of chronisch zieken
  • gehandicapten of chronisch zieken zijn minder productief
  • gehandicapten of chronisch zieken zijn minder gemotiveerd

In 2011 heeft TNS Nipo in opdracht van het Aids Fonds onderzoek gedaan naar misvattingen en angst over hiv onder leidinggevenden. Uit het rapport blijkt dat er nog veel misstanden en onterechte angsten bestaan. Lees meer over het rapport.

Naar boven

Plichten van de sollicitant
De sollicitant is niet verplicht te melden dat hij/zij een handicap of chronische ziekte heeft. Tenzij dit voor het beoefenen van de functie relevant is. Dan is de sollicitant verplicht om te laten weten dat deze een beperking heeft.

Ook zal de sollicitant het zelf moeten melden als hij of zij een doeltreffende aanpassing nodig heeft om de functie te vervullen.

Naar boven

Oordelen ‘handicap of chronische ziekte’ van het College voor de Rechten van de Mens
Het College voor de Rechten van de Mens heeft verschillende oordelen uitgesproken over ongelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte:

  • 2013-75: Creyf’s Uitzendbureau discrimineert slechthorende man bij de bemiddeling voor een baan.
  • 2013-47: Stichting Fontys maakt geen onderscheid op grond van handicap of chronische ziekte door een docent met een vorm van autisme, te ontslaan.
  • 2013-33: Cat Palace vraagt in een personeelsadvertentie voor een productiemedewerker alleen reacties van mensen zonder uitkering en discrimineert daarmee op afkomst en handicap/chronische ziekte.
  • 2013-19: Minister van Defensie discrimineert niet door het dienstverband van een militair met diabetes te beëindigen.
  • 2012-201: PostNL discrimineert een vrouw door onvoldoende rekening te houden met haar beperkingen bij het aanbieden van functies na reorganisatie.

Meer oordelen over dit thema en andere thema's.

Naar boven

Vragen?

Bel voor vragen op werkdagen van 10.00-16.00 uur naar
030 - 888 3 888